Actiepartij GSb keert na dertien jaar terug in medezeggenschapsraad Hanze

De Groninger Studentenbond keert terug in medezeggenschapsraad van de Hanze. Eén zetel heeft de actiepartij slechts, maar ze zal zich vanaf die plek flink te laten horen.

‘We keren terug naar waar we al die tijd hadden moeten zijn’, stelt Jan Bala. Voor de voorzitter van de Groninger Studentenbond (GSb) voelde het ontbreken van de bond op de Hanze de afgelopen jaren als een gemis. ‘We zien het als onze taak om zoveel mogelijk studenten in Groningen te vertegenwoordigen.’
Na een afwezigheid van dertien jaar, staat de GSb klaar om weer luid van zich te laten horen in de Hogeschoolmedezeggenschapsraad (HMR). De aanleiding voor de terugkeer is de zogeheten herinrichting van de Hanze. ‘Dat is een enorm ingrijpende verandering die volgens ons niet genoeg aandacht krijgt’, zegt Jan. ‘Wij kunnen deze reorganisatie niet tegenhouden, maar we willen wel dat studenten en medewerkers maximale inspraak krijgen tijdens het hele traject!’

Op 28 mei bleek dat de Hanze Studentenbelangen Vereniging en Lijst Sterk allebei vier zetels in de HMR krijgen, de andere zetel is voor de GSb

De GSb werd opgericht in de jaren zeventig als studentenvakbond. In die periode maakte de GSb naam als activistische club. Zo speelde de bond een grote rol in de protesten tegen veranderingen van de studiefinanciering.
De organisatie kende perioden van groei en van krimp. Vanaf de jaren negentig richtte de bond zich sterker op medezeggenschap en studentenbelangenbehartiging. In 2013 verliet de GSb de HMR, het hoogste inspraakorgaan van de Hanze.
De HMR bestaat uit achttien leden, negen studenten en negen medewerkers. Met het College van Bestuur (CvB) bespreekt de raad belangrijke onderwerpen, zoals de kwaliteit van het onderwijs en organisatorische veranderingen. De HMR heeft vergaande bevoegdheden. Sommige CvB-besluiten kunnen pas worden uitgevoerd, nadat de HMR ermee heeft ingestemd.

De GSb keerde terug naar de aanpak uit de hoogtijdagen: actievoeren en protest

Eén keer per jaar mogen studenten stemmen wie hen in deze raad vertegenwoordigt. Op 28 mei werd bekend dat de Hanze Studentenbelangen Vereniging en Lijst Sterk allebei vier zetels in de wacht slepen. De GSb mag één zetel innemen, en student Elektrotechniek Hidde Slagt mag daarop plaatsnemen.

‘We waren erg zwak geworden’, zegt Hidde over de periode waarin de GSb de HMR moest verlaten. ‘We hadden veel minder leden en het bestuur had destijds conflicten. Daardoor kon de organisatie eigenlijk niet meer goed functioneren.’
De GSb trok zich terug en begon zichzelf opnieuw uit te vinden. ‘Vooral de laatste besturen hebben de organisatie heropgebouwd. Zij hebben de medezeggenschap teruggebracht en gewerkt aan onze zichtbaarheid’, stelt Jan.
De GSb keerde terug naar de aanpak uit hun hoogtijdagen: actievoeren en protest. ‘In 2021 marcheerden we door de stad. Onder de leus Shelter Our Students vroegen we aandacht voor huisvesting. Die actie beëindigden we met een korte bezetting van het Academiegebouw.’

‘Vorig jaar kwamen de verkiezingen te vroeg voor ons, we waren er niet klaar voor, nu wel’

Tijdens de afgelopen campagne richtte de GSb zich vooral op de aanstaande herinrichting van de Hanze. Hidde moet niet veel hebben van dat woord. ‘Wij zeggen gewoon reorganisatie, omdat de gevolgen voor alle studenten groot zijn en er veel voorzieningen dreigen te verdwijnen.’
Het is wel een beetje laat, erkent voorzitter Jan, want de huidige raad heeft inmiddels ja gezegd tegen de plannen. ‘Als we vorig jaar de mogelijkheid hadden gehad om mee te doen aan de verkiezingen, dan hadden we dat gedaan. We waren gewoon een kleine organisatie met weinig budget, weinig mensen en weinig tijd. We hebben er lang aan gewerkt. Vorig jaar waren we er niet klaar voor, nu wel.’

Toen de huidige GSb-bestuursleden in september werden ingehamerd, stelden ze zichzelf een duidelijk doel: meedoen op de Hanze. ‘We hebben de mensen gevonden die zich inzetten voor politiek, activisme en verandering’, zegt een tevreden Jan. ‘Daar hebben we veel tijd in gestoken.’

‘Studenten zijn op zoek naar een organisatie die ervoor zorgt dat zij niet de dupe worden van de instabiliteit en de bezuinigingen’

Jan denkt dat Hanze-studenten gebaat zijn bij een partij als de GSb. ‘Er is veel teleurstelling in het huidige systeem. We zitten in een periode van instabiliteit met een overheid die bezuinigt op het hoger onderwijs en haar onafhankelijkheid aantast. Studenten zijn op zoek naar een organisatie die ervoor zorgt dat zij daar niet de dupe van worden.’ Volgens hem is er de afgelopen tijd weinig veranderd. ‘Veel partijen die actief zijn binnen onderwijsinstellingen zijn niet in staat om het beleid echt voldoende te beïnvloeden. Het unieke van de GSb is dat wij in de raad zitten, maar tegelijkertijd activisten zijn.’ Hidde: ‘We hebben een breed netwerk. We spreken ook met de gemeenteraad en politieke partijen. Daardoor zijn we veerkrachtiger en kunnen we zelfstandiger opereren dan andere studentenorganisaties in de stad.’

Protest en actie zijn voor ons instrumenten, we zetten ze alleen in als we niet mogen deelnemen aan de besluitvorming

De GSb is ervan overtuigd dat activisme en raadswerk elkaar niet bijten. ‘Je moet een duidelijk geluid laten horen. Anders heb je binnen het huidige wettelijke systeem niet genoeg macht’, stelt Jan. ‘De wet geeft de raad te weinig instemmingsrecht. De HMR is vooral een adviserend orgaan. Je kunt veel discussiëren, maar als het CvB iets echt wil, kunnen ze het doordrukken.’ De GSb zet daarom in op externe druk. ‘We vinden het belangrijk om de straat op te gaan en met de media te praten. We hebben ook goed contact met de Landelijke Studentenvakbond, zodat we de thema’s nationaal kunnen aankaarten.’

Volgens Jan is er geen spanning tussen meepraten over beleid rondom de ‘reorganisatie’ en campagne voeren tegen datzelfde beleid. ‘Protest en actie zijn voor ons instrumenten. We zetten ze in wanneer we niet volledig mogen deelnemen aan de besluitvorming. Als we echt kunnen meedenken en samen beleid kunnen vormgeven, is er geen reden om actie te voeren. We snappen best dat het CvB keuzes moet maken. We zijn alleen niet blij als daar niet met ons over wordt gesproken.’

Foto: twee GSb’ers voeren campagne voorafgaand aan de HMR-verkiezingen (fotograaf: Tábata Vilches Maldonado)