Ademloos genieten: het WK onderwaterschaken op de Hanze

Afgelopen Kerstvakantie vond bij de Hanze in Groningen het WK onderwaterschaken plaats, waar schakers strategie combineren met adem inhouden onder water.

Op 29 december werd in het Willem Alexander Sportcentrum in Groningen het WK onderwaterschaken gehouden. Achter een glazen wand doken spelers onder, schoven schaakstukken over een bord en kwamen weer boven om adem te halen. Een onwennig gezicht voor toeschouwers, maar voor deelnemers een serieuze competitie.

De spelregels zijn eenvoudig: het is schaken, maar zonder klok. In plaats daarvan bepaalt de adem hoe lang een speler kan nadenken. ‘Je kunt eigenlijk niet meer echt diep nadenken,’ vertelde een deelnemer tijdens het toernooi. ‘Je moet vertrouwen op instinct en ervaring.’ Volgens hem bleek het spel lastiger dan verwacht. ‘Ik dacht dat het makkelijker zou zijn, maar het is behoorlijk pittig.’

Het WK onderwaterschaken kwam niet uit het niets. Het concept, internationaal bekend als diving chess, werd bedacht door de Brit Etveld, die het wereldkampioenschap jarenlang in Londen organiseerde. In Groningen werd de afgelopen drie jaar al het Nederlands kampioenschap gehouden. Die ervaring maakte de stap naar een WK logisch. ‘Hij vond het zo leuk dat hij het wereldkampioenschap nu hierheen heeft gebracht,’ legde een van de organisatoren uit.

Een voormalig winnaar vertelde dat succes onder water niet alleen draait om schaakniveau. ‘Je moet ook een beetje geluk hebben met de indeling,’ zei hij. ‘Maar uiteindelijk gaat het om een betere set spelen.’ Zijn titel kwam tot stand na een barrage, wat het belang van uithoudingsvermogen onderstreepte.

Volgens de bedenker zit de kracht van onderwaterschaken juist in het fysieke element, zonder dat lichaamsbouw doorslaggevend is. Anders dan bij bijvoorbeeld boxschaken maakt lengte of kracht geen verschil. ‘Het is gewoon schaken,’ zei hij, ‘maar met adem inhouden in plaats van een klok.’

Tijdens het toernooi volgden wedstrijden elkaar op in een vast ritme van duiken, denken en bovenkomen. Het zwembad vormde zo voor één dag het decor van het WK onderwaterschaken, met stilte onder water en geconcentreerde spanning erboven.