Advies: ga maar door met die toegankelijke pabo

Sinds een paar jaar mogen studenten met de pabo beginnen als ze nog niet aan alle toelatingseisen voldoen. Dat leidt tot hogere studiedruk, maar niet tot een daling van de kwaliteit.

Om ervoor te zorgen dat alle studenten bij de start van de pabo voldoende kennis in huis hebben, moeten mbo’ers en havisten sinds 2015 toelatingstoetsen maken voor schoolvakken als aardrijkskunde en geschiedenis. Goed idee, maar sindsdien gingen er nog steeds te weinig studenten naar de pabo en het lerarentekort werd steeds groter. Daarom startte het kabinet in 2022 een experiment om de opleiding toegankelijker te maken: studenten mogen gewoon met de pabo beginnen en deze ’toelatings’-toetsen in het eerste jaar halen.

Meer dan de helft van de studenten die aan de Pabo van de Hanze beginnen, moet nog één of meer toelatingstoetsen halen

En dat heeft effect gehad, blijkt nu uit de eindevaluatie uitgevoerd door onderzoeksbureau ResearchNed. De instroom is gegroeid van zo’n 7,7 duizend studenten in 2021/2022 naar 8,5 duizend studenten dit studiejaar.
Er blijken wel nadelen te zijn. Zo ervaren eerstejaars gemiddeld meer studiedruk, omdat zij tussen de gewone lessen door de toelatingstoetsen nog moeten herkansen. Een meerderheid zegt hierdoor studievertraging op te lopen.

Marion Schulte, manager van het team Pabo Voltijd, bevestigt dat ook de eerstejaars van de Pabo van de Hanze meer studiedruk ervaren. Of ze studievertraging oplopen, is echter niet bekend. Volgens Schulte maakt de Pabo namelijk geen onderscheid tussen studenten die in het eerste jaar wél een toelatingstoets moesten afleggen en studenten die dat niet hoefden te doen. ‘Dat registreren we niet. Al onze tweedejaars hebben álle toelatingstoetsen gehaald. Wel durf ik te stellen dat meer dan de helft van de studenten die bij ons starten nog één of meer toelatingstoetsen moeten halen.’

Er zijn geen duidelijke signalen dat de kwaliteit van pabo-gediplomeerden vermindert

Voor de opleidingen zelf, zo stelt het evaluatierapport, levert de nieuwe aanpak meer werk op. Ze zijn tijd kwijt aan ondersteuningsprogramma’s en persoonlijke begeleiding. Voor die extra uren krijgen ze geen extra geld van de overheid.

In een tussenevaluatie twee jaar geleden klonk er veel kritiek. Toch is er inmiddels meer steun voor het experiment. Ondanks de toegenomen druk, weten studenten vaak alsnog door te stromen naar het tweede studiejaar. Er zijn ook ‘geen duidelijke signalen’ dat ‘de kwaliteit van pabo-gediplomeerden vermindert’, schrijven de onderzoekers. Ze adviseren dan ook om het experiment te vervolgen. Wel opperen de onderzoekers enkele verbeteringen. Geef de pabo’s extra geld voor hun inzet. Ook moeten ze aankomend studenten zoveel mogelijk aanmoedigen om de toetsen te halen voordat ze aan het eerste jaar beginnen..

Het versoepelen van de toelatingsregels was deels bedoeld om de opleiding toegankelijker te maken voor studenten van niet-Europese afkomst, die vaak wegblijven. Dat is niet gelukt, staat in het rapport. ResearchNed adviseert hier nader onderzoek naar te doen.

HOP, Naomi Bergshoeff (redactie en Hanze-aanvullingen Boudewijn Otten)
Foto: studenten aan het werk in het Pabo-atelier op de Berend Brugsmaborg