Cadeaus of inhoud? De strijd om de student bij de HMR-verkiezingen

In de campagne voor de verkiezingen van de medezeggenschapsraad delen de studentenpartijen cadeautjes uit. Nieuwkomer GSb wil het liefst dat alle partijen daar mee stoppen.

‘Ik denk dat een groot deel van de studenten stemt omdat vrienden dat doen of omdat ze ergens wat eten hebben gekregen’, zegt Hidde Slagt, lijsttrekker van de Groninger Studentenbond (GSb). ‘Het gaat dus eigenlijk weinig over de inhoud.’
De verkiezingen voor de Hogeschoolmedezeggenschapsraad (HMR) zijn in volle gang. Lijst Student Erkend (STERK), de Hanze Studentenbelangen Vereniging (HSV) en nieuwkomer GSb dingen naar de negen studentenzetels in de HMR, het hoogste inspraakorgaan van de Hanze.
In de HMR spreken de gekozen studenten namens alle Hanze-studenten over onderwerpen als onderwijsbeleid, studentenwelzijn, studentenvoorzieningen en de besteding van de financiële middelen van de hogeschool.

Hoeveel invloed hebben die presentjes op de stem van de studenten?

Tijdens de campagne, die tot en met vrijdag 22 mei duurt, spreken de partijen studenten aan om ze te overtuigen hun stem op hen uit te brengen. Daarbij delen ze gratis spullen uit. Het roept de vragen op waarom zij deze acties houden en in hoeverre de presentjes invloed hebben op de stem van studenten.

‘De opkomst was vorig jaar maar twaalf procent, veel studenten weten niet wat de HMR nou precies doet’, zegt HSV-lijsttrekker Lauren Bodde. ‘Of ze zeggen: Hé, jullie staan hier elk jaar. Verder weten ze eigenlijk niet waar de partijen voor staan.’ Judith Merk van STERK herkent het. ‘Natuurlijk proberen we het gehele jaar zichtbaar te zijn, maar toch leeft medezeggenschap niet echt onder studenten.’
Zichtbaarheid is belangrijk, zeker in campagnetijd. Bodde: ‘Het uitdelen van gratis spullen is daarvan een belangrijk onderdeel. Het trekt de aandacht van studenten en het biedt ons de mogelijkheid om met hen in gesprek te gaan.’ Volgens Merk is dat ook het doel van deze acties. ‘Je verleidt studenten, je lokt ze naar je tent. Ze zijn sneller geneigd om te komen kijken als je iets aanbiedt. Maar ik denk dat studenten, ongeacht wat wij hen geven, stemmen op de partij die zij het best vinden.’

‘Als we het niet zouden doen, zouden we stemmen mislopen’

De GSb, die nog geen vertegenwoordigers in de HMR heeft, bekijkt deze handelwijze met argusogen. ‘Ik ben er niet van overtuigd dat er géén spel is om het meest aantrekkelijke cadeau te geven, want waarom zou je anders dingen van waarde gaan uitdelen?’, zegt Slagt. Toch doet ook de GSb mee aan deze praktijken. ‘De spullen die wij uitdelen zijn ook gratis. Als wij het niet zouden doen, zouden we stemmen mislopen.’

Wat de partijen uitdelen verschilt. ‘In onze partytenten op de campus staan goodiebags klaar, met onder andere shotglaasjes, kaartspellen en lippenbalsem’, zegt Merk. De HSV reikt praktische hebbedingetjes uit. ‘Pennen, stickers en labello. En we hebben slush puppies omdat die nu eenmaal erg verleidelijk zijn’, zegt Bodde, die erkent dat het uitdelen van spullen invloed kan hebben op het stemgedrag. ‘Je merkt het. Als ik iemand iets aanbiedt, is die geneigd om zijn stem op mij uit te brengen. Doet één van de anderen het, dan krijgt die de stem. Maar het is niet zo dat we studenten op een manier benaderen van: scan dit, log maar in, stem en hier is je cadeautje.’

‘Die spulletjes zetten we in als gespreksstarter’

Volgens Bodde moet je niet verder gaan dan wat de partijen nu doen. ‘Je moet niet het gevoel krijgen dat je studenten aan het omkopen bent.’ De GSb benadrukt dat het uitdelen an sich niet het probleem is. ‘Het gaat veel meer over het achterliggende doel: waarom deel je spullen uit? Is dat om stemmen te winnen of om studenten te overtuigen van je standpunten? Ik kan fout zitten, maar ik heb het idee dat het bij de andere partijen meer gaat om stemmen winnen dan om daadwerkelijk doelen nastreven.’

Merk is het daar niet mee eens. ‘Het merendeel van de studenten die we spreken is geïnteresseerd. Ze vragen door, ze willen weten wat onze standpunten zijn. Je overtuigt studenten ook niet door spullen uit te delen. Die spulletjes zetten we in als gespreksstarter.’
Lijst STERK erkent dat een deel van de studenten niet stemt vanuit de inhoud. ‘Ik weet dat sommigen alleen stemmen zodat ze de dag erop kunnen zeggen: Nee, ik heb al gestemd, je hoeft niet naar mij toe te komen.’

Afspraak: als één van de onzen in gesprek is met een potentiële kiezer, dan komt de andere partij daar niet tussen

De GSb vindt dat het uitdelen aan banden zou moeten worden gelegd. Maar hoe? ‘Het is lastig om een principiële campagne te voeren, want we moeten ook enigszins meegaan in dat systeem’, zegt Slagt. Tegelijkertijd vindt hij dat de campagne niet moet draaien om materiële dingen.
‘Wij hebben al een contract met HSV met spelregels voor de verkiezingen’, zegt Merk van STERK. ‘Zo hebben we de afspraak dat als één van ons in gesprek is met een potentiële kiezer, de andere partij daar niet tussenkomt.’ Ook nieuwkomer GSb kreeg dit contract voorgelegd. ‘Wij hadden het gevoel dat het ons als nieuwe partij zou benadelen. We wilden zoveel mogelijk vrijheid houden om onze eigen campagne te voeren. Natuurlijk doen wij dat met wederzijds respect en binnen de regels van de Hanze.’

Afspraken over campagnevoeren vergen veel onderling vertrouwen

Het is niet uitgesloten dat de drie partijen in de toekomst over dit onderwerp om tafel gaan. ‘We staan altijd open voor een gesprek’, zegt HSV-lijsttrekker Lauren Bodde, ‘maar we zijn wel van mening dat onze zichtbaarheid erg afneemt als we geen spullen meer uitdelen.’
Lijst STERK kijkt daar hetzelfde naar. Judith Merk: ‘Het uitdelen van spullen blijft wat ons betreft bestaan. Vooral omdat wij de verkiezingen leuk en aantrekkelijk willen houden voor de studenten.’
De GSb wil zeker praten. ‘We hebben al gezeten met Lijst STERK. Het contact met HSV verloopt moeizaam’, zegt Hidde Slagt. Hij wijst erop dat afspraken over dit onderwerp veel onderling vertrouwen vergt. ‘Als het niet zwart-op-wit staat en één partij besluit stiekem dat ze zich er niet aan houden, dan heeft die een enorm voordeel.’

(fotograaf: Tábata Vilches Maldonado)