De begroting van Onderwijs is aangenomen, jammer voor de aap
De Tweede Kamer stemt in met de begroting van het ministerie van Onderwijs, ook met de bezuinigingen van het kabinet-Schoof voor 2026. De enige opvallende wijziging: dierproeven op apen mogen weer.
De nieuwe coalitie gaat de onderwijsbezuinigingen van het vorige kabinet terugdraaien, hebben D66, VVD en CDA samen afgesproken. Rob Jetten was er trots op, zei de D66-leider bij de presentatie van het regeerakkoord.
GroenLinks-PvdA wilde ook de bezuinigingen voor 2026 schrappen, maar dat voorstel kreeg geen meerderheid
Maar, zo bleek bij de begrotingsbesprekingen, dat terugdraaien gebeurt pas volgend jaar. De bezuinigingen van 2026 gaan gewoon door. De grootste oppositiepartij, GroenLinks-PvdA, deed afgelopen dinsdag een poging om de bezuinigingen ook voor dit kalenderjaar te schrappen, door een amendement (wijzigingsvoorstel) op de OCW-begroting in te dienen. Dat amendement kreeg geen meerderheid.
Daarom stemde GroenLinks-PvdA uiteindelijk tégen de onderwijsbegroting. Het kabinet kreeg echter steun van onder meer de kleine christelijke partijen, JA21, PVV en de zeven afgesplitste PVV’ers (groep-Markuszower).
BBB stemde eveneens voor. Dat is belangrijk voor steun in de Eerste Kamer, waar BBB met twaalf van de 75 zetels nog altijd een machtige partij is. De onderwijsbegroting komt in de Senaat dus waarschijnlijk niet in gevaar.
Slecht nieuws voor de apen, ze mogen als proefdier blijven fungeren
Opvallend is een wel aangenomen VVD-amendement dat dierproeven op apen weer mogelijk maakt. Op initiatief van de Partij voor de Dieren zou het budget voor proeven op apen in het Biomedical Primate Research Centre worden afgebouwd. Het geld moest naar proefdiervrije alternatieven. Met een nipte meerderheid van één stem werd dat voorstel vorig jaar aangenomen.
Maar na de verkiezingen liggen de krachtsverhoudingen anders. De Tweede Kamer draait dit besluit weer terug. Proeven op apen hoeven dus niet te verdwijnen.
Er kwamen nog meer voorstellen ter tafel die geen meerderheid haalden. Hoe zit het bijvoorbeeld met het collegegeld van Oekraïense jongeren die hier studeren? Als iemand uit een land van de Europese Economische Ruimte in Nederland komt studeren, dan betaalt die het gewone collegegeld van pakweg 2.600 euro. Maar Oekraïne is geen EER-land. Daarom moeten Oekraïners hier het hoge ‘instellingstarief’ betalen van zo’n tien- à twintigduizend euro per jaar. Vanwege de oorlog brachten universiteiten en hogescholen dit tarief aanvankelijk niet in rekening, maar de meeste (waaronder de Hanze, red) stopten met die korting omdat het kabinet de kosten niet wilde vergoeden.
De compensatie voor hoge studieschulden van studerende kinderen van toeslagenouders komt er niet
De coalitie overweegt dit beleid te veranderen, maar zover is het nog niet. Een poging van GroenLinks-PvdA om Oekraïense jongeren komend studiejaar alvast te steunen, is verworpen.
De SP had voorgesteld om geld te reserveren voor de studieschulden van kinderen van toeslagenouders. Deze kinderen hebben vaak hun ouders geholpen door extra bij DUO te lenen. Onlangs hebben kinderombudsmannen alarm geslagen vanwege de studieschulden die hierdoor zijn ontstaan, maar het kabinet houdt de boot af.
En ook een meerderheid van de Tweede Kamer ziet heeft geen oren naar een vergoeding van deze studieschulden. De SP stelde voor om ze te compenseren met geld dat nog op de plank ligt voor het herstel na de toeslagenaffaire, maar dat voorstel is verworpen.
HOP, Bas Belleman
Illustratie: Yateesha van Loon