De stem van de jongeren in het aardbevingsgebied

Robin en Kris wonen in het aardbevingsgebied in Groningen. Ze maken deel uit van het team van OPGESCHUD, dat opkomt voor jongeren, die weinig worden betrokken bij het bedenken van de oplossingen voor de problematiek.

‘Ik kijk nu om mij heen en heb alweer een nieuwe scheur gevonden’, zegt Robin Huese (18, links op de foto). De aankomend student Communicatie groeide op in het aardbevingsgebied. ‘Het zou niet normaal moeten zijn, maar ik weet niet beter dan dat we na elke aardbeving een rondje om het huis liepen om de schade te bekijken.’ Het viel Robin op dat er iets vreemds was bij de informatie over de problematiek. ‘Er kwamen veel vreemden over de vloer, maar met mij werd niet gepraat. Totdat m’n ouders op een gegeven moment zeiden: ons kind wil er ook bij betrokken worden.’ Deze ervaring was één van de redenen waarom Robin zich aansloot bij OPGESCHUD. ‘Ze praten heel vaak over jongeren, maar niet mét jongeren.’

Het zijn plannen voor de komende dertig jaar, het is gek als je daar de generatie die dan leeft, niet bij betrekt

Robin en vijf andere jongeren tussen de 16 en 21 jaar vormen samen het team van OPGESCHUD, een project dat de de Rijksuniversiteit Groningen en jongerenorganisatie Jimmy’s in 2023 begonnen. ‘We willen beleid dat over jongeren gaat ook zoveel mogelijk mét jongeren maken’, zegt projectleider Romy Misran van Jimmy’s. ‘Het zijn plannen voor de aankomende dertig jaar. Het zou toch gek zijn als je de generatie die er straks mee moet leven er niet bij betrekt?’

‘Ik wilde gewoon iets betekenen’, zegt Kris Voogt (18, midden op de foto), wiens opleiding goed van pas komt. ‘Bij Werktuigbouwkunde draait het om problemen oplossen. Dat vind ik ook zo mooi aan ons project, dat je echt iets probeert te verbeteren en het resultaat ziet.’ Tweedejaars Kris woont in het hart van het aardbevingsgebied. ‘Als de aarde trilt, lijkt het alsof er een vrachtwagen door je huis rijdt. Het is dagelijkse realiteit.’

‘Onze excursie rondom tijdelijke huisvesting leverde voor het NCG en het Kennisplatform echt nieuwe inzichten op’

Tijdens de wekelijkse maandagavondbijeenkomsten werken de jongeren in verschillende proeftuinen van organisaties als de Nationaal Coördinator Groningen (NCG) en het Kennisplatform Leefbaar en Kansrijk Groningen.

‘Vaak komt een organisatie bij ons met een vraag over jongerenparticipatie. Dan gaan we kennismaken en onderzoeken hoe wij kunnen bijdragen’, legt Robin uit. Zo wilde het Kennisplatform graag de visie van jongeren op thema’s die in hun handboek staan. ‘We lazen de hoofdstukken samen door, maakten aantekeningen van dingen die ons opvielen en schreven zelf stukjes. Bijvoorbeeld over hoe wij tegen de versterking van huizen aankeken’, zegt Kris.
De jongeren gaan ook op pad. ‘We organiseerden een excursie rondom tijdelijke huisvesting. Dat leverde echt nieuwe inzichten op voor de mensen van het NCG en het Kennisplatform.’

‘In het begin hoorden ze ons aan, na de excursie begonnen ze serieus met ons samen te werken’

Robin heeft zelf in een wisselwoning gewoond. ‘Ik wilde de aandacht vestigen op hoe jongeren die tijdelijke huisvesting ervaren. Dat de beleidsmakers voelen hoe het het voor vijftienjarige moet zijn om daar te wonen.’ Want de behoeften van jongeren komen te vaak niet aan bod. ‘Bij sommige parken zat niet eens een speeltuin of iets van vermaak. Volwassenen denken daar niet snel aan, maar als je gewoon vraagt wat jongeren missen, zeggen ze zoiets meteen’, zegt Robin. Kris zag dat de medewerkers opeens verbanden gingen leggen. ‘Bijvoorbeeld over de kieren onder de deuren en hoe gehorig een woning daardoor kan zijn. In het begin was het meer dat ze ons aanhoorden, maar na de excursie begonnen ze serieus met ons samen te werken.’

Toch ziet Robin te vaak dat het nog steeds aan goede communicatie ontbreekt. ‘Het is soms best frustrerend, want wij zijn geen vreemde wezens. Jongeren kunnen gewoon nadenken en meepraten. En als iets niet kan, leg het dan gewoon uit.’ Kris heeft in ieder geval geleerd hoe hij dingen aan professionals kan uitleggen. ‘Normaal spreek je ze nooit, maar door OPGESCHUD heb ik met hen leren praten. Ik begrijp ook beter wie wat doet en welke organisatie waarvoor is.’

‘De stem van jongeren zou altijd meegenomen moeten worden’

Robin heeft geleerd hoe hij een gesprek gelijkwaardig kan maken. ‘Als jongere begin je vaak op achterstand. Er zijn veel stereotypen over jongeren zoals dat wij weinig van het onderwerp weten of dat het ons niet interesseert.’ Om dit te veranderen gebruiken ze verschillende methodes. ‘Zo gaan we gemixt zitten zodat het niet wij-tegen-de-professionals is, maar we samen een gesprek kunnen voeren. Ook hebben we een check-in-vraag zoals: wat is je favoriete feestdag? Dat breekt vaak het ijs en zorgt ervoor dat je op gelijke hoogte komt.’

Volgens projectleider Misran zit daar de kracht van OPGESCHUD. ‘Je ziet dat jongeren groeien en die participatie meenemen naar andere plekken. Dat is precies wat je wilt: jongeren die ervaren dat hun stem ertoe doet.’ Voor de toekomst hopen Kris en Robin vooral dat jongerenparticipatie geen tijdelijk project blijft. ‘De stem van jongeren zou altijd meegenomen moeten worden’, zeggen ze stellig. Robin heeft nog een laatste boodschap voor jongeren die hun stem willen laten horen. ‘Stel vooral vragen. Als iemand moeilijke woorden gebruikt, vraag gewoon wat ze betekenen. Mensen willen vaak best dingen uitleggen, maar ze weten pas dat je een vraag hebt als je hem stelt.’

Foto: Het team van OPGESCHUD, met links Robin en Kris in het midden