HBO-Monitor: hbo-afgestudeerden steeds vaker werkloos
De meeste hbo’ers vinden snel een baan. Maar, zo blijkt uit de HBO-Monitor, de werkloosheid onder net afgestudeerde hbo’ers stijgt ook dit jaar. Vooral afgestudeerden van hbo-masteropleidingen komen minder snel aan de bak.
Anderhalf jaar na afstuderen is vier procent van de hbo’ers werkloos, meldt de Vereniging Hogescholen. Dat is een stijging in vergelijking met vorig jaar toen de werkloosheid nog 3,5 procent bedroeg. Ook in de drie jaar daarvoor ging het werkloosheidspercentage omhoog. Dat blijkt uit nieuwe cijfers over recent afgestudeerden en de arbeidsmarkt, de HBO-Monitor van het Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt (ROA).
De huidige 4 procent is ook nog enigszins geflatteerd, want in het totaal aan afgestudeerden telt men ook de deeltijdstudenten mee. Die combineerden hun opleiding meestal al met een baan en zijn na hun afstuderen dus zelden werkloos.
Opvallend in de cijfers is dat de werkloosheid onder ex-studenten met een masteropleiding meer dan verdubbelde. Van 2,5 procent in 2024, tot 5,4 procent in 2025.
De werkloosheid is laag in het onderwijs en de gezondheidszorg (1,6 en 1,7 procent na anderhalf jaar). De hoogste werkloosheid komt voor rekening van afgestudeerden in de kunstsector: 7,1 procent. Van hen werkt slechts 42 procent in loondienst (tegenover meer dan 90 procent in de andere sectoren). De meerderheid van de afgestudeerden in de kunsten is zelfstandige.
Opvallend zijn de relatief hoge werkloosheidspercentages in de economie en techniek (meer dan vijf procent). Met intensieve campagnes zijn jongeren ertoe bewogen om voor techniek te kiezen, maar ze blijken, anders dan in de sectoren onderwijs en zorg, niet verzekerd van een baan.
Deze cijfers over de werkloosheid worden ook weerspiegeld in de lonen. Zo kort na afstuderen zijn de hoogste lonen te vinden in het onderwijs en de gezondheidszorg. Daar verdienen de werkenden meer dan 25 euro per uur, tegenover 16 euro in de kunst en 20 à 23 euro in de andere sectoren.
Ook hiervoor geldt: de Vereniging Hogescholen veegt alle lonen bij elkaar. Afgestudeerde hbo-masters verdienen gemiddeld 600 euro per maand meer dan afgestudeerde bachelors, maar je kunt niet zien hoe dat in de diverse sectoren uitpakt.
De laagste lonen zitten in de beeldende kunst (bij sommige opleidingen net boven de 1.300 euro bruto per maand). Het verschil met de best betaalde hbo’ers is groot. Op eenzame hoogte staat de manager in de zorg (die maandelijks meer dan 5.500 euro bruto meepakt). Ook de verloskundige, de leraar Nederlands en de maritiem officier ontvangen salarissen boven de vierduizend euro bruto per maand.
Driekwart van de afgestudeerden vindt werk binnen een straal van vijftig kilometer van hun onderwijsinstelling, meldt de Vereniging Hogescholen. Dit geldt ook voor afgestudeerden in de sector onderwijs en onderstreept het belang van een goede regionale spreiding van het hbo-aanbod.
De landbouw is de enige sector waarvan de afgestudeerden relatief vaak méér dan honderd kilometer verderop gaan werken: 13 procent, terwijl dat in de andere sectoren niet boven de 5 procent uitkomt.
HOP, Bas Belleman
Foto: Tábata Vilches Maldonado