Leren ondernemen: ‘Je denkt toch… misschien ben ik minder waard’
Jesse en Annerein worden sowieso ondernemer. Eigen baas zijn trekt ze aan, sinds ze aan ondernemen hebben kunnen proeven tijdens het CMD-keuzevak Ondernemerschap.
‘Je denkt: ik ben maar student. Maar dan merk je ineens dat je wél de expert bent’, zegt Jesse Hielema (24). De tweedejaars Communication & Multimedia Design (CMD) had tijdens een eerdere opleiding ervaring opgedaan met een studentenbedrijf. ‘Dat vond ik ontzettend leuk. Daarom wilde ik kijken hoe dat in dit vakgebied zou werken.’ Hij besloot het tweedejaars CMD-keuzevak Ondernemerschap te volgen. Net als Annerein Walma (23) die één van de eerste studenten was die het keuzevak volgde. ‘Je kunt kiezen voor opdrachten die je echt leuk vindt en je bent meer eigen baas.’
Sinds 2021 haalden studenten die het keuzevak volgden meer dan 100.000 euro op voor Kiva
Het keuzevak Ondernemerschap bestaat sinds het studiejaar 2021-22. De gedachte erachter was eenvoudig: studenten leren het meest wanneer ze met echte opdrachtgevers werken. In acht weken tijd zoeken studenten zelf opdrachten in de regio en voeren die uit als freelancer. De opbrengst van dat ondernemerschap is niet voor de studenten, maar voor Kiva. ‘Kiva geeft wereldwijd leningen aan ondernemers zodat zij een winkeltje of boerderij kunnen opzetten’, zegt docent Matthijs Smit. Sinds 2021 haalden studenten die het keuzevak volgden in totaal meer dan 100.000 euro op. (Jesse was de student die het hoogste bedrag bijdroeg, 1000 euro).
Het keuzevak richt zich op persoonlijke groei. Matthijs: ‘Met freelancen komen heel veel vaardigheden samen. Je moet jezelf verkopen, goed luisteren naar een opdrachtgever, afspraken maken en communiceren.’ Het begint allemaal met de zoektocht naar opdrachtgevers. ‘Ik kom uit Annen, niet ver van Zuidlaren’, zegt Jesse. ‘Ik ben gaan kijken welke winkel daar nog geen goede website had.’ Zo kwam hij terecht bij bloemisterij Hof van Laren. ‘Ik ben gewoon naar binnen gestapt. Ze waren meteen enthousiast.’
‘In de eerste weken stressen studenten omdat ze nog geen opdrachtgever hebben gevonden’
Annerein herinnert zich dat ze het niet eenvoudig vond om bedrijven te benaderen. ‘Bellen vond ik echt verschrikkelijk, maar je moet initiatief nemen en niet wachten totdat iemand naar jou komt. Nu doe ik zulke dingen veel makkelijker. Misschien wel door alle telefoontjes die ik toen heb gepleegd.’
Matthijs Smit herkent het: ‘In de eerste weken ervaren studenten stress omdat ze nog geen opdrachtgever hebben gevonden. Maar zodra de eerste opdrachten binnenkomen, verandert dat. Dan zien ze ineens resultaat van hun inspanningen en groeit het zelfvertrouwen enorm.’
De belletjes leverden uiteenlopende projecten op. ‘Ik heb vijf opdrachten gedaan, van een website voor een bedrijf in infraroodpanelen tot een logo en verschillende ontwerpen voor ondernemers’, zegt Annerein.
Onderhandelen over de prijs die ze voor hun diensten vragen is een vak apart
Jesse ging aan de slag met de website voor bloemisterij Hof van Laren. ‘Ze wilden een luxe uitstraling zonder de lokale en toegankelijke sfeer te verliezen. Ik heb toen veel gekeken naar het kleurgebruik en het vermijden van moeilijke woorden’, legt hij uit. Samen vonden ze een stijl die bij de zaak past. ‘Als ik mensen nu vraag welk gevoel het prototype oproept, noemen ze precies de kernwaarden die we vooraf hadden afgesproken: luxe, betrokkenheid, lokaal en open. Dan weet je dat het gelukt is.’
Onderhandelen over de prijs die ze voor hun diensten vragen is een vak apart. ‘Dat vond ik lastig’, zegt Annerein. ‘Je denkt toch: ik ben student, dus misschien ben ik minder waard.’ Ze zat in het begin vrij laag. ‘Ik vroeg vijftig euro voor een logo. Achteraf denk ik: dat was eigenlijk veel te weinig. Maar op dat moment vond ik het lastig om mijn eigen waarde in te schatten.’ Jesse herkent dat gevoel. ‘De eerste keer dat je een opdrachtgever probeert te overtuigen waarom jij degene bent die de klus moet doen, is al spannend. En vervolgens moet je dan ook nog geld vragen.’
Het allermoeilijkst? Nadat de prijs bekend is moet je alle afspraken goed vastleggen
Ze hadden wel vooraf onderzoek gedaan naar de marktprijzen. ‘Ik heb alle opdrachtgevers uitgelegd waarom ik iets onder het markttarief zat, maar ook waarom mijn werk waarde had’, zegt Jesse. Het goede doel, Kiva, trok sommige van die opdrachtgevers over de streep. ‘Het maakte het gesprek makkelijker omdat je het niet alleen voor jezelf doet, maar voor anderen.’
Nadat de prijs bekend was, legden de studenten alle afspraken vast. ‘Dat was misschien wel de grootste uitdaging. Je moet goed vastleggen hoeveel feedbackrondes er zijn, wat je precies oplevert en wanneer er wordt betaald’, zegt Annerein. Er kan namelijk snel onduidelijkheid ontstaan. ‘Als er een grijs gebied is, maakt een opdrachtgever daar soms gebruik van. Niet altijd bewust, maar het gebeurt wel’, zegt Jesse.
‘Ik haal veel voldoening uit samenwerken met mensen voor wie ik graag werk’
Jesse werd regelmatig gevraagd of hij nog even dit of dat kon doen. ‘Dan moet je afwegen of je daarin meegaat. Soms deed ik dat omdat ik wist dat ik waarschijnlijk nog vaker met die opdrachtgever zou samenwerken. Maar duidelijke afspraken maken is voor beide partijen beter.’
Het vak is voor beide studenten een voorproefje van de toekomst. ‘Ik ben enthousiast geworden om voor mezelf verder te gaan. Ik haal veel voldoening uit een geslaagde opdracht en uit samenwerken met mensen voor wie ik graag werk’, zegt Annerein. Ook Jesse ziet brood in ondernemen. ‘Voor mij bevestigde het keuzevak dat ik ondernemen leuk vind. Ik heb me inmiddels ingeschreven bij de Kamer van Koophandel en hoop op meer opdrachten.’
Fotograaf: Marco Siciliano