Samsom in de Energy Barn: ‘De innovatiecurve is duizelingwekkend’

Een optimistisch verhaal, daarmee luidde Diederik Samsom het nieuwe jaar in. Hij had makkelijk praten voor het thuispubliek op de staande receptie van EnTranCe en de New Energy Coalition.

Het lijkt wel een machine. Diederik Samsom stapt het podium op, neemt de microfoon in handen en slaat het publiek om de oren met het ene na het andere positieve feit. Positief in de zin van: het gaat de goede kant op met de energietransitie. De voormalige fractieleider van de PvdA en medevormgever van de Green Deal en de Europese Klimaatwet is natuurlijk niet naïef. Het politieke gesternte staat niet gunstig. Net als zoveel mensen, grijpt Samsom iedere ochtend na het wakker worden snel z’n smartphone om te zien ‘wat voor ellende er zich de afgelopen uren nou weer heeft afgespeeld en wat de ophef van de dag is’.

In de Energy Barn is vandaag geen klimaatscepticus te bekennen

Maar al snel daarna gaat zijn aandacht naar het goede nieuws. Zoals dat van 13 januari over de uitspraak van de Amerikaans federale rechter, die oordeelde dat de werkzaamheden voor de bouw van een windmolenpark voor de kust van Rhode Island mogen worden hervat (de regering had daar een blokkade op gelegd). Nog een kakelvers opwekkend nieuwtje: China heeft aflopen week een recordaantal zonnepanelen in bedrijf genomen. En o ja, Saoedi-Arabië weet inmiddels ook dat duurzaamheid toekomst heeft én dat daar garen bij te spinnen is.

Samsom, die zelf ook over veel energie beschikt, speelt op 15 januari een thuiswedstrijd in de stampvolle Energy Barn waar de New Energy Coalition en EnTranCe gebroederlijk hun nieuwjaarsreceptie vieren. Hier is geen klimaatscepticus te bekennen. Wel veel technisch onderlegde mensen, die snappen wat de diepere betekenis is van de getallen en meeteenheden die Samsom tijdens zijn key-note uit z’n mouw schudt.

Zeven miljard breinen, als de nood aan de man komt, zet de mens alle zeilen bij

In het jaar 2000 deed het Internationaal Energie Agentschap een voorspelling over de oplevering van zonne-energie in het jaar 2025. ‘Die zouden het wel moeten weten, toch?’, zegt Samsom. ’Dertig gigawatt, dachten ze, ze zaten er een factor 100 naast. In 2010 dan maar, weer een schatting. Ze zaten er een factor 20 naast. Oké, in 2015 alweer een nieuwe prognose… jongens, ze zaten er een factor 20 naast. Zonne-energie groeit exponentieel.’
Het is een illustratie van één van de drie grote bewegingen die Samsom aanstipt: de wat hij noemt ‘adembenemende innovatiecurve’. Vernieuwing in de techniek die duurzame energie oplevert. De vernieuwing waar veel aanwezigen in de zaal aan bijdragen. ‘Als de nood aan de man komt, zal de mens alle zeilen bijzetten. We beschikken over de denkkracht van zeven miljard breinen.’

We zijn op weg naar een snikhete Middellandse Zee, de gevolgen zien we nu al

De tweede grote beweging, volgens Samsom de belangrijkste, is de klimaatverandering zelf. ‘Vooral de opwarming van de oceanen. Wat zich daar nu afspeelt, is ongekend en zéér verontrustend. We zijn op weg naar een snikhete Middellandse Zee. De gevolgen zien we nu al, clusterbuien in Spanje, overstromingen en stormen in meerder mediterrane landen. Het gaat zo snel. We zijn het misschien alweer vergeten, maar een paar jaar geleden spoelde in Libië nog een hele stad weg.’
Het zijn vreselijke ontwikkelingen die er naar Samsoms rotsvaste overtuiging toe zullen leiden dat de klimaaturgentie weer zal toenemen. ‘Ik kan niet ontkennen dat we nu in een dalletje zitten, maar dat verandert als de gevolgen zichtbaarder worden. We zijn laat, heel erg laat zelfs, maar als het moet kunnen we heel snel heel veel.’

De EU moet qua energie niet afhankelijk worden van de VS, zij hebben Project 2025, laten wij Project 2026 beginnen

Dat laat Samsom zien aan de hand van de derde grote beweging: de politiek-economische ontwikkelingen op wereldschaal. ‘In februari 2022 was 43 procent van de gasmoleculen die Europa verbruikte afkomstig uit Rusland. Toen, nadat Poetin Oekraïne binnenviel, zijn we in zeer korte tijd met de import van Russisch gas gestopt. Tweehonderd miljard kuub gas die we nu ergens anders vandaan halen. Het kan heel snel gaan.’ Dat gas komt nu voor een deel uit de Verenigde Staten, een land waarvan de EU qua energievoorziening niet afhankelijk moet worden. ‘Kent u Project 2025? Dat is een blauwdruk voor het beleid van de regering-Trump. Daar staat letterlijk in dat de EU niet op de VS hoeft te rekenen. Daarom stel ik voor om het Project 2026 te beginnen, een project waarin we NU beginnen om ervoor te zorgen dat de EU energie-onafhankelijk wordt. Een gelukkig 2026.’
Applaus… van het glaasje champagne dat gastheer Marcel Koenis hem overhandigt, neemt Samsom één klein slokje. Twee minuten later is hij vertrokken.